Łazik Curiosity odkrył na Marsie materię organiczną

Jeśli Mars ma być kiedyś drugą Ziemią dla ludzi to trzeba dobrze go poznać. Pod tym też kątem Amerykanie zaczęli eksplorować Czerwoną Planetę.

Ostatnio łazik Curiosity odkrył nowe dowody zachowane w skałach na Marsie, które wskazują na to, że Czerwona Planeta mogła być w odległej przeszłości, przyjazna dla życia. Prócz tego, uczeni znaleźli nowe dowody w atmosferze Marsa, związane z poszukiwaniem obecnego życia na planecie.

Najnowsze odkrycia – „twarde” cząsteczki organiczne w mających trzy miliardy lat skałach osadowych blisko powierzchni Marsa oraz okresowe zmiany poziomu metanu w atmosferze – opisano w nowym wydaniu prestiżowego czasopisma naukowego „Science”.

Marsjańskie cząsteczki organiczne zawierają węgiel i wodór i mogą także mieć: tlen, azot i inne pierwiastki. Choć zwykle związane są one z obecnością życia - cząsteczki organiczne mogą również powstawać w procesach niebiologicznych i nie muszą być sygnałami życia.

„Dzięki tym nowym wynikom, Mars mówi nam, abyśmy nie ustępowali w badaniach i nadal poszukiwali dowodów na istnienie tam życia” - mówi Thomas Zurbuchen, administrator w Dyrektoracie Misji Naukowych w siedzibie NASA w Waszyngtonie. „Jestem przekonany, że nasze trwające i planowane misje, zagwarantują nam jeszcze wiele fenomenalnych odkryć na powierzchni Czerwonej Planety”.

„Łazik Curiosity nie był w stanie ustalić źródła cząstek organicznych” - mówi Jen Eigenbrode z NASA Goddard Space Flight Center w Greenbelt w stanie Maryland - główna autorka jednego z artykułów publikowanych aktualnie w „Science”.

„Niezależnie od tego czy jest to zapis dawnego życia, pożywienia dla życia, czy tego, że cząstki te istniały bez udziału życia, materia organiczna w skałach marsjańskich, niesie z sobą wiele informacji o warunkach panujących i procesach zachodzących kiedyś na powierzchni Marsa”.

Choć powierzchnia Marsa nie sprzyja dziś istnieniu na niej życia, mamy wiele dowodów na to, że w odległej przeszłości, marsjański klimat sprzyjał istnieniu ciekłej wody – kluczowego składnika życia, jakie znamy na Ziemi – w zbiornikach na powierzchni. „Dane z łazika Curiosity wskazują, że miliardy lat temu w Kraterze Gale istniało jezioro, z wszystkimi niezbędnymi składnikami życia, włącznie z budulcem i źródłami energii”.

Powierzchnia Marsa podlega dużym ilościom promieniowania z przestrzeni kosmicznej. „Zarówno to promieniowanie, jak i związki chemiczne, rozbijają cząsteczki materii organicznej” - mówi Eigenbrode. „Odkrycie dawnych cząstek organicznych, w górnych pięciu centymetrach skały, stanowi dobry znak dla odkrywców i badaczy materii organicznej, na Marsie. Przyszłe misje mają w planach znacznie głębsze odwierty.”

Aby zidentyfikować materię organiczną w marsjańskiej glebie, łazik Curiosity wwiercił się w skały osadowe, w czterech różnych miejscach Krateru Gale. Owe skały powstawały stopniowo miliardy lat temu z osadów na dnie dawnego jeziora. Pobrane z nich próbki zbadano za pomocą instrumentu SAM, który podgrzewa je do temperatury 500 stopni Celsjusza, w celu uwolnienia organicznych cząstek ze sproszkowanej skały.

SAM wykrył małe cząstki organiczne pochodzące z próbek osadowych,  stanowiących fragmenty większych cząstek organicznych, które niezbyt łatwo odparowują. Część z tych fragmentów zawiera siarkę, która mogła pomóc zachować je w ten sam sposób, w jaki siarka wykorzystywana jest do zwiększania na Ziemi trwałości opon samochodowych.

Nowe wyniki wskazują także na poziom węgla równy 10 częściom na milion. To wartość zbliżona do obserwowanej w marsjańskich meteorytach oraz około 100 razy większa, niż we wcześniejszych próbach wykrycia organicznego węgla na powierzchni Marsa. Odkryto też w 2013 r., w najgłębszym punkcie krateru, związki organiczne z chlorem w skałach.

Odkrycie metanu w atmosferze planety i węgla zachowanego w skałach powierzchniowych daje naukowcom pewność, że łaziki Mars 2020 oraz ExoMars znajdą więcej związków organicznych, zarówno na powierzchni, jak i pod powierzchnią Marsa.

„Czy na Marsie istnieją oznaki życia?” - pyta Michael Meyer, główny badacz w Mars Exploration Program. „Nie wiemy, ale te wyniki wskazują, że zbliżamy się do odkrycia odpowiedzi na to pytanie.” Może to odkrycie nastąpi już w najbliższej przyszłości?

Źródło: NASA i pulskosmosu.pl.

Oprac. Stanisław Cybruch